«ΝΗΣΙΩΤΙΚΟΤΗΤΑ» ΚΑΙ ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗΣ

Από την φιλόδοξη απόπειρα στο μεταρρυθμιστικό λάθος

Του Δημήτρη Ι. Κατσούλη

Δικηγόρου, τ. Δημάρχου Αυλώνος Ευβοίας

1.    Η αρχή της «νησιωτικότητας» στην διοικητική μεταρρύθμιση.

Με το πρόγραμμα Καλλικράτης επιχειρείται η ουσιαστική ανακατανομή των αρμοδιοτήτων μεταξύ των δύο επιπέδων τοπικής αυτοδιοίκησης – κατά κύριο λόγο- αλλά και μεταξύ της αυτοδιοίκησης και της αποκεντρωμένης διοίκησης κατά  δεύτερο λόγο. Εκείνο όμως που είναι αξιοσημείωτο είναι η εφαρμογή της αρχής της νησιωτικότητας, για πρώτη φορά μετά την συμπερίληψη της ερμηνευτικής διάταξης του άρθρου 101 του Συντάγματος 2001 για την νησιωτικότητα^[1]. Ορίζονται  επιπλέον αρμοδιότητες για τους νησιώτικους δήμους, καταρχήν των τριών νησιώτικων περιφερειών, του Νοτίου Αιγαίου, του Βορείου Αιγαίου και των Ιονίων Νήσων.

Συγκεκριμένα, η ερμηνευτική δήλωση του άρθρου 101 Συντ. έχει ως εξής: «Ο κοινός νομοθέτης και η διοίκηση όταν δρα κανονιστικά έχουν υποχρέωση να λαμβάνουν υπόψη τις ιδιαίτερες συνθήκες των νησιώτικων περιοχών.» Πέραν αυτής όμως ο συντακτικός νομοθέτης αναφέρεται ειδικότερα προαγωγή της οικονομίας των νησιώτικων περιοχών με την επιταγή του άρθρου 106, παρ.1 του Συντ. όπου συγκεκριμένα αναφέρεται ότι το «….το Κράτος προγραμματίζει και συντονίζει την οικονομική δραστηριότητα στη Χώρα, επιδιώκοντας να εξασφαλίζει την οικονομική ανάπτυξη όλων των τομέων της εθνικής οικονομίας. .Λαμβάνει τα επιβαλλόμενα μέτρα για την αξιοποίηση των πηγών του εθνικού πλούτου, από την ατμόσφαιρα και τα υπόγεια ή υποθαλάσσια κοιτάσματα, για την προώθηση της περιφερειακής ανάπτυξης και την προαγωγή ιδίως της οικονομίας των ορεινών, νησιώτικων και παραμεθόριων περιοχών».^[2]

Αντίστοιχης σημασίας είναι και η αναφορά της Συνθήκης του Άμστερνταμ που μεταξύ των άλλων επιβεβαιώνει, στο άρθρο 158,  ότι «Η Κοινότητα, προκειμένου να προαχθεί η αρμονική ανάπτυξη του συνόλου της, αναπτύσσει και εξακολουθεί τη δράση της με σκοπό την ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής της συνοχής.  Η Κοινότητα αποσκοπεί, ιδιαίτερα, στη μείωση των διαφορών μεταξύ των επιπέδων ανάπτυξης των διαφόρων περιοχών και στη μείωση της καθυστέρησης των πλέον μειονεκτικών περιοχών ή νήσων, συμπεριλαμβανομένων των αγροτικών περιοχών…^[3].

Η αναγνώριση της ιδιαιτερότητας και η προστασία του νησιώτικου χώρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση είχε βέβαια ως αφετηρία την Συνθήκη του Άμστερνταμ αλλά έκτοτε αποτέλεσε διαρκή και επίμονη προσπάθεια εμβάθυνσης αυτής της πολιτικής στα όργανα της Ένωσης  παρότι δεν υπήρξε πάντοτε αυτονόητη κατάκτηση και χρειάστηκε η συνεχής προσπάθεια των εκπροσώπων των νησιωτικών περιοχών για την προώθηση και την κατοχύρωση των νησιωτικών πολιτικών της Ένωσης. Σημαντικός σταθμός σε αυτή την προσπάθεια υπήρξε η «Διακήρυξη του Αιγαίου» που διατυπώθηκε στο πλαίσιο του Συνεδρίου για την Εδαφική Συνοχή και τη Νησιωτικότητα στην Ευρωπαϊκή Ένωση που πραγματοποιήθηκε στην Κω στις 28 Ιουνίου 2008. Μεταξύ των άλλων η «Διακήρυξη του Αιγαίου» προτείνει για περαιτέρω επεξεργασία θέματα όπως, η «προώθηση επαρκούς προσβασιμότητας σε κοινωνικές και άλλες υπηρεσίες γενικού συμφέροντος ώστε να διασφαλιστεί η ισότητα και να αποφευχθούν οι διακρίσεις μεταξύ των Ευρωπαίων πολιτών», η «σύνδεση των νησιών με τα Διευρωπαϊκά Δίκτυα, με στόχο τη βελτίωση της προσβασιμότητας λαμβάνοντας  όμως υπόψη  την ευαισθησία του οικοσυστήματος κάθε νησιού», η «ανάπτυξη ενός νέου Ταμείου που θα καλύπτει τις ιδιαίτερες ανάγκες των νησιωτικών περιοχών που  οφείλονται στην κλιματική αλλαγή…»

Οι ιδιαίτερες συνθήκες των νησιωτικών περιοχών ως «συνδυασμός των φυσικών και κοινωνικοοικονομικών στοιχείων» συνθέτουν  την έννοια τη « νησιωτικότητας».

Χαρακτηριστικά της νησιωτικότητας είναι κυρίως η «σχετική απομόνωση και η αίσθηση της μοναδικότητας» και η «ατελής πρόσβαση στις αγορές και τις δημόσιες υπηρεσίες και τα προβλήματα στις μεταφορές» καθώς επίσης και « η  μικρή σχετικά κλίμακα και η εξαιρετικά ευρεία διαφοροποίηση των ανθρωπίνων δραστηριοτήτων ……Η σχετικά περιορισμένη διαθεσιμότητα των παραγωγικών πόρων. Η εξαιρετικά μεγάλες εποχικές διακυμάνσεις του ανθρώπινου δυναμικού και των οικονομικών δραστηριοτήτων των  νησιών. Τα δημογραφικά προβλήματα στα μικρά νησιά»^[4].

Οι παραπάνω παράγοντες και άλλοι παραγόμενοι από αυτούς προσδιορίζουν και το περιεχόμενο του διοικητικού προβλήματος των νησιών^[5]. Η μικρή πληθυσμιακή ενότητα, με έντονες εποχιακές διακυμάνσεις που πολλαπλασιάζουν τις ανάγκες σε πόρους και ανθρώπινο δυναμικό τους θερινούς μήνες ενώ καταλήγουν σε συνθήκες απομόνωσης και έλλειψης αντίστοιχων αναγκών τους χειμερινούς μήνες, δηλαδή η περιοδικότητα του φόρτου εργασίας της διοίκησης, η αδυναμία υπηρεσιακής αυτοτέλειας λόγω των  προαναφερομένων συνθηκών, το αντίστοιχο υψηλό οικονομικό κόστος για την συγκρότηση και διατήρηση υπηρεσιακών υποδομών που απευθύνονται σε μικρό αριθμό χρηστών, όλα αυτά προσδιορίζουν το πρόβλημα της διοικητικής οργάνωσης και λειτουργίας των νησιών.

Τα προβλήματα είναι εντονότερα στις τρεις νησιώτικες περιφέρειες όπου αντιστοιχεί μεγάλος αριθμός μικρών νησιών χωρίς να υπάγονται σε ηπειρωτική διοικητική μονάδα. Από την άλλη πλευρά όμως η ομοιομορφία του ιδιαίτερου αυτού γεωγραφικού χώρου επιτρέπει  προσαρμογές των διοικητικών συστημάτων στις ιδιαίτερες ανάγκες του νησιώτικου χώρου.

Ο θεσμικός χώρος της Αυτοδιοίκησης, λόγω της έλλειψης της ιεραρχικής σχέσης μεταξύ των  επιπέδων διοίκησης και της διοικητικής του αυτοτέλειας ενώ επιτρέπει την προσαρμογή ορισμένων λειτουργιών στην ιδιαιτερότητα του νησιού παράλληλα δεν διευκολύνει την παροχή άλλων λειτουργιών όπου υπάρχει η ανάγκη υπαγωγής δε ευρύτερο διοικητικό πεδίο.

Τα ιδιαίτερα αυτά προβλήματα της διοίκησης του νησιώτικου  χώρου έρχεται να τα ρυθμίσει, για πρώτη φορά σε αυτό το εύρος, ο νόμος 3852/2010, το Πρόγραμμα Καλλικράτης, εξειδικεύοντας επιπλέον αρμοδιότητες για τους νησιώτικους δήμους και τις νησιώτικες περιφέρειες.

     2.   «Νησιωτικότητα» και Καλλικράτης: μία σχέση που «πελαγοδρομεί» στα κύματα του Αιγαίου

       2.1. Οι πρόσθετες αρμοδιότητες του άρθρου 204 του ν.3852/2010

Η ενσωμάτωση πάντως των νομοθετικών επιλογών που καταστρώνουν την «νησιωτικότητα» δεν φαίνεται να έτυχαν ούτε προηγούμενης σοβαρής επεξεργασίας ούτε να οφείλονται σε συμπεράσματα πολιτικής και διοικητικής εμπειρίας.

ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΒΟΗΘΕΙΑ ΣΤΟ ΣΠΙΤΙ» ΚΑΙ Η ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ ΤΟΥ ΕΝ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ

 Άρθρο του Δημήτρη Κατσούλη

Πρώην Δημάρχου Αυλώνος Ευβοίας

Το «Πρόγραμμα ΒΟΗΘΕΙΑ ΣΤΟ ΣΠΙΤΙ» είναι μία δράση κοινωνικής φροντίδας που έχει καταξιωθεί όσο καμία άλλη στην συνείδηση του πολίτη και κυρίως στην ψυχή όλων εκείνων που έχουν επωφεληθεί από την προσφορά του.

Ξεκίνησε ως δράση από το δεύτερο κοινοτικό πλαίσιο στήριξης και εξαπλώθηκε σε όλους σχεδόν τους «Καποδιστριακούς» δήμους της χώρας με χρηματοδότηση από το τρίτο κοινοτικό πλαίσιο στήριξης.

Στόχος υπήρξε πάντοτε -αλλά κυρίως- και όρος για την χρηματοδότησή του η  ενσωμάτωση του Προγράμματος στις μόνιμες και σταθερές δομές και υπηρεσίες των δήμων. Μέχρι σήμερα ο όρος αυτός όχι μόνο δεν εκπληρώθηκε αλλά φαίνεται πως απομακρύνεται η τήρησή του. Τα δύο τελευταία χρόνια το  Πρόγραμμα παραπαίει μέσα από δαιδαλώδεις και κυρίως επισφαλείς διαδικασίες χρηματοδότησης που προδικάζουν – εάν δεν υπάρξουν δραστικές πρωτοβουλίες- την άδοξη λήξη του.

Είναι γεγονός ότι το τελευταίο χρονικό διάστημα γίνονται προσπάθειες για την διασφάλιση σταθερών εθνικών πόρων με στόχο να περισωθεί, ακόμη και συρρικνωμένο, ότι μπορεί να περισωθεί, δηλαδή η χρηματοδότηση των δομών του Προγράμματος στους δήμους, όπως  έχουν στην κατάσταση που περιήλθαν το 2011.

Είναι μάλλον βέβαιο ότι η χρηματοδότηση από τους πόρους των Ευρωπαϊκών Προγραμμάτων, παρότι διαρκώς ανανεώνεται η προθεσμία λήξης της, δεν μπορεί να δώσει προοπτική σε μία δράση κοινωνικής φροντίδας που έπρεπε να αποτελεί ήδη σταθερή και μόνιμη υπηρεσία των δήμων. Χρειάζεται άμεσα η εξασφάλιση επαρκών εθνικών πόρων, πόρων δηλαδή που θα περιλαμβάνονται στο εθνικό χρηματοδοτικό πλαίσιο της τοπικής αυτοδιοίκησης και να είναι νομικά κατοχυρωμένοι.

Αλλά ακόμη και εάν προχωρήσει η προσπάθεια των Υπουργείων Εσωτερικών και Εργασίας για την εξασφάλιση σταθερών πόρων ύψους περίπου 70 εκατομμυρίων ευρώ, δηλαδή κάπως λιγότερα από όσα χρειάζονται για την μισθοδοσία των 4.000 περίπου εργαζομένων του Προγράμματος, η συνέχιση της λειτουργίας του δεν είναι εξασφαλισμένη.

Η ΑΠΟΦΑΣΗ 1208/2011 ΤΟΥ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟΥ ΧΑΛΚΙΔΑΣ ΔΙΚΑΙΩΝΕΙ ΤΟΝ ΔΗΜΟ ΚΑΡΥΣΤΟΥ

Δικαίωση για την Καρυστία, νίκη για τους πολίτες

13/11/2011

Δήλωση του Δημάρχου Καρύστου, Νίκου Μανώλη για την απόφαση κατά του τ.Κοινοτάρχη Καφηρέως, Γιώργου Χουντάση.

Ο Δήμαρχος Καρύστου κ. Νίκος Μανώλης

Με την 1208/2011 απόφαση του Πρωτοδικείου Χαλκίδας, ο Δήμος Καρύστου αποκτάει το δικαίωμα εγγραφής υποθήκης, ύψους 2 εκατ. ευρώ, από την προσωπική περιουσία του τέως Προέδρου της Κοινότητας Καφηρέως, Γεωργίου Χουντάση.

Ως γνωστό, ο κ. Χουντάσης κατηγορείται για υπεξαίρεση ποσού 1.308.000 ευρώ, τα οποία κρατήθηκαν από τον ίδιο παράνομα, αντί να κατατεθούν όπως έπρεπε στο ταμείο της τέως Κοινότητας Καφηρέως.

Η συγκεκριμένη απόφαση είναι η δικαίωση του αγώνα της διοίκησης του νέου Δήμου Καρύστου, αλλά, ταυτόχρονα, αποτελεί και νίκη των πολιτών, όχι μόνο της συγκεκριμένης περιοχής, αλλά όλης της επικράτειας.

Είναι νίκη των θεσμών και της δημοκρατίας, μέσα σε ένα περιβάλλον ατιμωρησίας, αδικίας, κρίσης αξιών, και αρνησιδικίας. Αποτελεί δικαίωση για τους πολλούς, που πληρώνουν την απληστία και την κακοδιαχείριση των λίγων.

Γιατί είναι όχι μόνο ανεπίτρεπτο, αλλά και προκλητικό, άνθρωποι που τους δόθηκε εντολή να ασκήσουν διοίκηση, που κατασπατάλησαν το δημόσιο πλούτο, που πλούτισαν σε βάρος του συνόλου, που προκάλεσαν το λαϊκό αίσθημα, να κυκλοφορούν στην αγορά ελεύθεροι σαν να μην τρέχει τίποτα.

Ιδιαίτερα σε αυτή την περίοδο ασύλληπτης κρίσης, η συγκεκριμένη απόφαση αποτελεί ηθική νίκη της κοινωνίας των πολιτών, καθώς και ήττα ηθική και αξιακή όχι μόνο για τον ίδιο τον κ. Χουντάση, αλλά και για όλους εκείνους που τον στήριξαν, και μερικοί εξ αυτών, συνεχίζουν να τον στηρίζουν.

Τι προβλέπει το πολυνομοσχέδιο για το πρόγραμμα αυτεπιστασίας στους δήμους

ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΑΠΟ www.localit.gr

Στην αύξηση της τοπικής απασχόλησης και την τόνωση της περιφερειακής ανάπτυξης στοχεύει το υπουργείο Εσωτερικών, το οποίο κατέθεσε τροπολογία σύμφωνα με την οποία ανοίγει ο δρόμος για την απασχόληση ανέργων σε προγράμματα αυτεπιστασίας. Η ρύθμιση έχει συμπεριληφθεί στο πολυνομοσχέδιο της κυβέρνησης, το οποίο μεταξύ άλλων καθιερώνει το νέο ενιαίο μισθολόγιο στο δημόσιο και  θεσπίζει την εφεδρεία στο στενό και ευρύτερο δημόσιο τομέα.

Συγκεκριμένα η εν λόγω διάταξη έχει συμπεριληφθεί στο άρθρο 40 (παρ. 6) του πολυνομοσχεδίου.

Με τη νέα νομοθετική πρόβλεψη το άρθρο 209 του ν.3584/2007  (Κώδικας Δημοτικών Υπαλλήλων) τροποποιείται με σκοπό να επιτραπεί στην κυβέρνηση και την Τοπική Αυτοδιοίκηση να υλοποιήσουν ένα Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Τοπικής Απασχόλησης και Ανάπτυξης.

Σύμφωνα με τις μέχρι τώρα πληροφορίες στους κυβερνητικούς στόχους είναι να εξασφαλιστούν ετησίως  πάνω από 40.000 θέσεις απασχόλησης και να μειωθεί το ποσοστό ανεργίας. Συνολικά τη τριετία που θα είναι σε εφαρμογή το πρόγραμμα εκτιμάται ότι θα απασχοληθούν πάνω από 120.000 εργαζόμενοι. Το συνολικό κόστος, το οποίο δεν  θα επιβαρύνει τον κρατικό προϋπολογισμό, υπολογίζεται στα 3 δισ. ευρώ.

Οι Πορτογαλικοί δήμοι έχουν υποστεί μεγάλο πλήγμα από την κρίση

 ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ από: www.localit.gr 

Του Φερνάντο Ρούας, προέδρου του Εθνικού Συνδέσμου Δήμων Πορτογαλίας

Η κρίση, που σε γενικές γραμμές επηρεάζει τους πάντες, πλήττει σοβαρότατα την Πορτογαλία και ιδιαίτερα τους πορτογαλικούς δήμους.Ως εκ τούτου, είναι προφανές ότι τα έσοδα των δήμων μειώνονται, καθώς η οικονομική δραστηριότητα, κυρίως στον κατασκευαστικό κλάδο, αλλά και στη βιομηχανία και στο εμπόριο, βρίσκεται σε μεγάλη ύφεση, γεγονός που αντανακλάται, αναπόφευκτα, στους δημοτικούς φόρους και στα δημοτικά τέλη.

Σε αυτό το πλαίσιο, οι οικονομικές ενισχύσεις της κυβέρνησης προς τους δήμους υπέστησαν και αυτές σοβαρότατες περικοπές που περιλαμβάνονται στα τρία Προγράμματα Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Η κατάσταση έχει γίνει τώρα πιο σοβαρή με το Μνημόνιο που παρουσιάστηκε από την «τρόικα», που επιβάλλει ένα σύνολο μέτρων με επίδραση στους δήμους και στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, καθώς περιλαμβάνει πολύ αρνητικές παραμέτρους που θα έχουν αρνητικό αντίκτυπο είτε στις παρεχόμενες υπηρεσίες, είτε στην ποιότητα ζωής των δημοτών.

Αυτή είναι μία ανησυχητική πραγματικότητα που θα πρέπει να απασχολήσει σοβαρά την κυβέρνηση, η οποία, χωρίς να θέσει σε κίνδυνο τους υψηλούς στόχους της εξισορρόπησης των δημοσίων εσόδων και εξόδων και της καταπολέμησης του ελλείμματος, που είναι απαραίτητοι, είναι επιτακτική ανάγκη να τους εντάξει στο πλαίσιο της σοβαρής κοινωνικής κρίσης, όπου σημασία έχει να σκεφτεί πρωτίστως τους ανθρώπους και ιδιαίτερα τις πιο ευπαθείς ομάδες του πληθυσμού.

Τα προτεινόμενα μέτρα – με ένα μη ρεαλιστικό και αδύνατο να τηρηθεί χρονοδιάγραμμα – μειώνουν τα έσοδα των δήμων και επιβάλλουν περικοπές γενικά, κάτι που θα έχει επιπτώσεις στην υποστήριξη που παρέχεται στους δημότες, σε τομείς όπου, ήδη σήμερα, οι δήμοι υποκαθιστούν την κεντρική διοίκηση. Για παράδειγμα αναφέρουμε ενδεικτικά το βοήθημα για την αγορά φαρμάκων και άλλα έξοδα που σχετίζονται με την υγεία, το επίδομα για την πληρωμή ενοικίου σπιτιού ή για την αγορά βιβλίων και σχολικών ειδών, καθώς και την παροχή συσσιτίων.

Κατά τον Εθνικό Σύνδεσμο Δήμων Πορτογαλίας, οι προτάσεις εκείνες που δεν λαμβάνουν υπόψη καθόλου τις προσπάθειες που γενικά καταβάλλονται από τους δήμους, καθιστούν προφανές ότι το έγγραφο που κυρώθηκε συντάχτηκε βιαστικά και λίγο επιπόλαια. Όσο για την τήρηση των περιορισμών που προβλέπονται σε αυτό, ανησυχούμε μήπως δεν μπορέσουμε να συνεχίσουμε να διασφαλίζουμε, με την απαραίτητη ποιότητα, τις υπηρεσίες που παρέχουμε, σε βάρος της αρμονικής ανάπτυξης της χώρας και της ποιότητας ζωής των Πορτογάλων.

Ο αντίκτυπος της κρίσης στην Αυτοδιοίκηση της Ρουμανίας

ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ: www.localit.gr

O Δήμαρχος κ.Tudor Pendiuc

Του Tudor Pendiuc, δημάρχου Pitesti και προέδρου της Ενωσης Δήμων Ρουμανίας

Είναι γνωστό ότι κάθε οικονομική κρίση έχει επιπτώσεις σε όλους τους τομείς των δραστηριοτήτων κάθε κράτους. Τα αποτελέσματα αυτά είναι άμεσα, ανάλογα με τον τρόπο που οι κεντρικές κυβερνήσεις είναι σε θέση ή όχι να διαχειριστούν τις κρίσεις σε εθνικό επίπεδο.

Στη Ρουμανία η κρίση είχε δραματικές συνέπειες και επηρέασε όλους τους τομείς δραστηριοτήτων, αλλά και το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού. Δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι έχουν χάσει τις δουλειές τους, με συνέπεια τα εισοδήματά τους να μειωθούν σημαντικά, ενώ παράλληλα οι τιμές όλων των προϊόντων έχουν αυξηθεί, αποτέλεσμα της αύξησης του ΦΠΑ.

Απ’ όλους τους τομείς των δραστηριοτήτων η Δημόσια Διοίκηση ήταν ο τομέας που τον έπληξε περισσότερο η κρίση, λόγω των επιβαλλόμενων μέτρων λιτότητας. Ωστόσο, τα μέτρα επηρέασαν σε μεγάλο βαθμό και την Τοπική Δημόσια Διοίκηση, καθώς η ρουμανική κυβέρνηση αποφάσισε –στις αρχές Ιουλίου του 2010– την απόλυση 60.000 υπαλλήλων περίπου από το δημόσιο τομέα, εκ των οποίων 50.000 προέρχονταν από την Τοπική Δημόσια Διοίκηση.

Η απόφαση αυτή σχετικά με το προσωπικό συνοδεύτηκε και από άλλα μέτρα, όπως είναι η μείωση κατά 25% των μισθών για όλους τους υπαλλήλους στο δημόσιο τομέα, η άρση των πληρωμών των υπερωριών, αλλά και κάθε άλλου είδους μπόνους, όπως είναι το πριμ παραγωγικότητας, που μέχρι τώρα αποδίδονταν δικαιωματικά σε υπαλλήλους με αξιόλογη αποδοτικότητα. Πρωταρχικά, όμως, η κυβέρνηση είχε απαγορεύσει όλες τις προσλήψεις για την κάλυψη κενών θέσεων στη Δημόσια Διοίκηση. Πρόσθετα μέτρα ακολουθήθηκαν το 2011, όταν κάθε εδαφική διοικητική μονάδα υποχρεώθηκε να τηρεί ανώτατο όριο δαπανών προσωπικού στους προϋπολογισμούς.

Η μείωση του αριθμού των υπαλλήλων στην Τοπική Δημόσια Διοίκηση, χωρίς ανάλογη μείωση των αρμοδιοτήτων και των ευθυνών σε τοπικό επίπεδο, οδήγησε στην αύξηση των συνολικών δαπανών στους τοπικούς προϋπολογισμούς. Ο λόγος για τον οποίον συνέβη κάτι τέτοιο είναι ότι προκειμένου να πραγματοποιηθεί η παροχή δημοσίων υπηρεσιών, όπως η συντήρηση των χώρων πρασίνου, η αποχέτευση, η συντήρηση του οδικού δικτύου κ.ά., οι τοπικές διοικήσεις αναγκάστηκαν να αναθέσουν σε εξωτερικούς συνεργάτες τις συγκεκριμένες υπηρεσίες, επιβαρύνοντας τους τοπικούς προϋπολογισμούς με επιπλέον κόστος, κυρίως λόγω του ΦΠΑ, ο οποίος υπολογίζεται στην παροχή υπηρεσιών από ιδιωτικές εταιρείες.

Η κρατική παρέμβαση δεν αρκέστηκε στη διαμόρφωση πολιτικών σχετικά με το προσωπικό, όπως αυτές επιβλήθηκαν στις τοπικές αρχές. Αντίθετα, ακολούθησαν κυβερνητικές αποφάσεις για τη μείωση των τοπικών δημοσιονομικών εσόδων. Ετσι μέσα από διάφορες κανονιστικές πράξεις, μερικές από τις ίδιες πηγές των εσόδων στους τοπικούς προϋπολογισμούς αποσύρθηκαν, ενώ, παράλληλα, οι ποσοστώσεις που δικαιούνται οι τοπικές αρχές από το φόρο εισοδήματος που συγκεντρώνεται στα όρια των διοικητικών ενοτήτων μειώθηκε κατά 7% (40%, περίπου, των συνολικών εσόδων των τοπικών προϋπολογισμών). Στη μείωση αυτή θα πρέπει να προστεθούν οι συνέπειες της κρίσης σε εθνικό επίπεδο, ιδίως η μείωση της βάσης των φορολογικών εσόδων, τόσο λόγω του περιορισμού των θέσεων εργασίας όσο και των μισθών των υπαλλήλων.

Επίσης, το 2011 οι μεταβιβάσεις από τον κεντρικό προϋπολογισμό στους τοπικούς μειώθηκαν κατά 25%. Οι μεταβιβάσεις αυτές αφορούσαν τη μερική χρηματοδότηση αποκεντρωμένων αρμοδιοτήτων όπως είναι η εκπαίδευση, η υγεία, η κοινωνική βοήθεια για τα άτομα με αναπηρίες κ.λπ.

Η οικονομική κρίση και οι τοπικές αρχές στην Ιρλανδία

ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ από: www.localit.gr

Η κ. Constance Hanniffy

Της Cllr. Constance Hanniffy, μέλους του Κομητειακού Συμβούλιου του Offaly Περιφερειακή Αρχή Midland και προέδρου της Ενωσης Κομητειών και Δημοτικών Συμβουλίων Ιρλανδίας

Εισαγωγή

Ο αντίκτυπος της οικονομικής κρίσης είχε πολύ σημαντική επίδραση στην Ιρλανδία γενικά αλλά και στο ιρλανδικό σύστημα Τοπικής Αυτοδιοίκησης ειδικά. Το Νοέμβριο του 2010 η κυβέρνηση κατέληξε σε συμφωνία με την Ευρωπαϊκή Ενωση (Ε.Ε.) και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) για την παροχή οικονομικής βοήθειας ύψους 85 δισ. ευρώ, εκ των οποίων τα 35 δισ. ευρώ θα χρησιμοποιούνταν για την αντιμετώπιση των δυσκολιών που εμφάνιζε ο τραπεζικός τομέας, ενώ το υπόλοιπο ποσό θα κάλυπτε τις δημοσιονομικές ανάγκες χρηματοδότησης.

Τα διάφορα μέτρα που εφαρμόζονται για την επίλυση των αδυναμιών του προϋπολογισμού έχουν προφανώς σημαντικές επιπτώσεις στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, όπως, επίσης, και ορισμένες ειδικές προϋποθέσεις που περιλαμβάνονται στη συμφωνία Ε.Ε.-ΔΝΤ. Οι επιπτώσεις είναι πιο έντονα αισθητές:

στη χρηματοδότηση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης,

στο επίπεδο στελέχωσης της Τοπικής Αυτοδιοίκησης,

στη δομή και τη φύση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης,

στην παροχή των υπηρεσιών