«ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΕΠΙΤΡΟΠΕΣ» ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΚΑΙ «ΕΠΙΤΡΟΠΕΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ»



Άρθρο του Δημήτρη Κατσούλη



Ι. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Στα πρώτα βήματα συγκρότησης των οργάνων του συστήματος διακυβέρνησης των δήμων και των περιφερειών προκύπτουν κρίσιμα ζητήματα για τα οποία χρειάζεται ερμηνευτική προσέγγιση αλλά και νομοθετική αποκατάσταση των βασικών και ενιαίων αρχών λειτουργίας του συστήματος διακυβέρνησης. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα των Επιτροπών. Ενώ στους δήμους θα πράγματα φαίνονται να εξελίσσονται ομαλά ακολουθώντας την βασική και αναπόφευκτη διάκριση μεταξύ των διοικητικών επιτροπών και των επιτροπών του δημοτικού συμβουλίου που έχουν ως ρόλο την επεξεργασία των θεμάτων που εισάγονται ή παραπέμπονται από το δημοτικό συμβούλιο και τις οποίες χάριν αντιδιαστολής τις αποκαλούμε «Επιτροπές Εργασίας».

 Έτσι στην πρωτοβάθμια τοπική αυτοδιοίκηση διακρίνουμε τις «διοικητικές επιτροπές» εκείνες δηλαδή που ασκούν εκτελεστικές και αποφασιστικές αρμοδιότητες και αποτελούν αυτοτελή όργανα του συστήματος διακυβέρνησης, όπως η οικονομική επιτροπή και η επιτροπή ποιότητας ζωής και τις «επιτροπές εργασίας» που συγκροτούνται από το δημοτικό συμβούλιο σύμφωνα με το άρθρο 70 του ν. 3852/2010 και στις οποίες μπορούν να μετέχουν και ιδιώτες έχοντας ρόλο αποκλειστικά εισηγητικό, γνωμοδοτικό και επεξεργασίας των θεμάτων του εισάγονται στο δημοτικό συμβούλιο[1]. Οι επιτροπές αυτές ρυθμίζονται από τον κανονισμό του δημοτικού συμβουλίου και ως προς τον αριθμό τους και ως προς τον αριθμό των μελών και την σύνθεσή τους. Σε αυτές πρέπει να εκπροσωπούνται αναλογικά όλες οι δημοτικές παρατάξεις έτσι ώστε να επιτυγχάνεται η αποστολή τους.

Τα πράγματα δεν είναι τόσο ξεκάθαρα στις Περιφέρειες. Επειδή εν προκειμένω ο νομοθέτης δεν ακολούθησε με συνέπεια τον κανόνα της ενιαίας ρύθμισης του συστήματος διακυβέρνησης και επηρεάστηκε από την πεπατημένη της  νομαρχιακής αυτοδιοίκησης όπου οι επιτροπές εργασίας ταυτίζονταν με τις «διοικητικές επιτροπές» και μάλιστα ήταν πολυάριθμες πρόβλεψε με το άρθρο 164 του ν.3852/2010 την ευχέρεια των περιφερειακών συμβουλίων να συγκροτούν δύο «διοικητικές επιτροπές» κατά  το πρότυπο της οικονομικής επιτροπής  και των δύο διοικητικών επιτροπών των δήμων (οικονομικής και επιτροπής ποιότητας ζωής) ενώ δεν καταστρώνει ανάλογη του άρθρου 70 του ιδίου νόμου ρύθμιση για τις επιτροπές εργασίας του περιφερειακού συμβουλίου.

Ο ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ ΣΤΟΧΕΥΕΙ ΣΤΗΝ ΚΑΤΑΞΙΩΣΗ ΤΟΥ ΘΕΣΜΟΥ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΠΑΓΚΙΣΤΡΩΣΗ ΤΟΥ ΑΠΟ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΧΕΙΡΑΓΩΓΗΣΗΣ

Άρθρο του Δημήτρη Κατσούλη

τ. Δημάρχου Αυλώνος Ευβοίας

  

Η  προθεσμία των δύο μηνών από την εγκατάσταση των δημοτικών αρχών δε δήμους με πληθυσμό άνω των 10.000 κατοίκων δεν ήταν ασφαλώς «αποκλειστική» αλλά οδήγησε πολλούς δήμους στην συγκρότηση της Επιτροπής χωρίς να λάβουν υπόψη τον Πρότυπο Κανονισμό που δεν είχε δοθεί τότε στη δημοσιότητα. Σήμερα ο Κανονισμός έχει αναρτηθεί στην ενημερωτική σελίδα της Ελληνικής Εταιρίας Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης (www.eetaa.gr) και αποτελεί το βασικότερο κείμενο- οδηγό για την συγκρότηση της Επιτροπής. Ο Κανονισμός δεν είναι ασφαλώς δεσμευτικός για τα δημοτικά συμβούλια, μπορούν να τον μεταβάλλουν αλλά δεν μπορούν να μην εφαρμόσουν τα οριζόμενα από τον νόμο. Ο Κανονισμός έχοντας την έγκριση του Υπουργείου Εσωτερικών τεκμαίρεται ότι υλοποιεί σε οργανωτικό και κανονιστικό επίπεδο της διάταξη του άρθρου 76 του Νόμου 3852/2010.

Εμβάθυνση της Δημοκρατίας και αναζωογόνηση του πολιτικού συστήματος, Αρθρα - Γνώμες, constitutionalism.gr

Εμβάθυνση της Δημοκρατίας και αναζωογόνηση του πολιτικού συστήματος, Αρθρα - Γνώμες, constitutionalism.gr

Σκέψεις για τη συνταγματική μεταρρύθμισης του διοικητικού συστήματος, Αρθρα - Γνώμες, constitutionalism.gr

Σκέψεις για τη συνταγματική μεταρρύθμισης του διοικητικού συστήματος, Αρθρα - Γνώμες, constitutionalism.gr

ΙΔΟΥ ΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ

ΙΔΟΥ ΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ

ΡΑΓΚΟΥΣΗΣ: Αμεση δημοπρατηση για τα απορριμματα

ΡΑΓΚΟΥΣΗΣ: Αμεση δημοπρατηση για τα απορριμματα

ΟΙ ΔΗΜΟΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΕΣ ΠΑΡΑΤΑΞΕΙΣ

Ι. ΘΕΣΜΙΚΗ ΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗ

Άρθρο του Δημήτρη Ι. Κατσούλη

Νομικού, τ. Δημάρχου Αυλώνος Ευβοίας

1.    ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Η έννοια της δημοτικής παράταξης, αρχικά, έχει διανύσει μεγάλη χρονική πορεία στον «αυτοδιοικητικό λόγο» χωρίς όμως να είχε αποκτήσει θεσμική αναγνώριση και συγκρότηση. Μόλις πριν από λίγα χρόνια ο νομοθέτης αποδέχθηκε και κατοχύρωσε την έννοια της δημοτικής παράταξης ενώ προσφάτως, με τον νόμο 3852/2010 (Καλλικράτης) αναγνωρίζει αντίστοιχα στην περιφέρεια τις περιφερειακές παρατάξεις. Πριν από την θεσμική αναγνώριση των δημοτικών παρατάξεων ο νομοθέτης αναφερόταν μόνο σε συνδυασμούς και σε επιτυχόντα και επιλαχόντες συνδυασμό. Σε άλλες μάλιστα περιπτώσεις μεταχειρίζεται τον όρο «πλειοψηφία» και «μειοψηφία».

Στην πράξη όμως οι δημοτικές παρατάξεις στους δήμους και οι νομαρχιακές στις  νομαρχιακές αυτοδιοικήσεις υπήρχαν και λειτουργούσαν καλύπτοντας ένα κρίσιμο θεσμικό κενό στο νομοθετικά διαμορφωμένο πεδίο της τοπικής δημοκρατίας.

Οι παρατάξεις αντιστοιχούν στους συνδυασμούς των υποψηφίων δημάρχων και υποψηφίων νομαρχών ή πλέον περιφερειαρχών. Με άλλα λόγια  «παρατάξεις» είναι οι μετέχοντες στα αντίστοιχα συμβούλια συνδυασμοί και ειδικότερα οι ομάδες των εκλεγμένων συμβούλων ανά συνδυασμό υποψηφίων. Ασφαλώς η έννοια της παράταξης είναι ευρύτερη από τις ομάδες των δημοτικών ή περιφερειακών συμβούλων και εκτείνεται στο σύνολο του συνδυασμού, δηλαδή και στους εκλεγέντες υποψηφίους, αλλά και σε πολίτες που υποστηρίζουν ενεργά τον συνδυασμό.

Ανακεφαλαιώνοντας, οι δημοτικές και περιφερειακές παρατάξεις είναι οι πολιτικές οργανώσεις των πολιτών που λειτουργούν αντίστοιχα στα δημοτικά και περιφερειακά συμβούλια, εκπροσωπούν τους πολίτες που συμφωνούν με τις προγραμματικές τους αρχές και συμμετέχουν στη διαμόρφωση της δημοτικής ή αντίστοιχα της περιφερειακής πολιτικής.      

Το σύστημα της τοπικής διακυβέρνησης, στους δήμους και στις περιφέρειες, είναι κατά βάση αντιπροσωπευτικό με τη δυνατότητα να συλλειτουργήσουν και θεσμοί άμεσης, αδιαμεσολάβητης συμμετοχής των πολιτών στην λήψη αποφάσεων, αλλά και παράλληλοι θεσμοί διαβούλευσης, διαμεσολάβησης και λογοδοσίας. Εξάλλου η τοπική αυτοδιοίκηση είναι το πρόσφορο πεδίο συλλειτουργίας αντιπροσωπευτικών και θεσμών άμεσης δημοκρατίας.

Οι δημοτικές και περιφερειακές παρατάξεις είναι οι αναγκαίοι και κρίσιμοι ιμάντες συγκρότησης και λειτουργίας του δημοτικού ή του περιφερειακού αντιπροσωπευτικού συστήματος. Η οργάνωση και η λειτουργία τους αποτελεί σημαντική παράμετρο για την λειτουργία του συστήματος ιδίως  όταν η εφαρμογή αρχών και κανόνων δημοκρατικής συγκρότησής τους ενισχύει την δημοκρατική μορφή και λειτουργία του τοπικού αντιπροσωπευτικού συστήματος. Σε τελική ανάλυση ενισχύει και διευρύνει την τοπική δημοκρατία.